Peter Starmans en Arnold Pieterse zijn bezig een boek te schrijven met als titel ‘Relaties tussen Finnen en Nederlanders, vroeger en nu’. Het is de bedoeling dat dit boek, dat in het Nederlands wordt geschreven, ook wordt vertaald in het Fins. Zij zoeken nog naar een financiele ondersteuning voor de druk- en vertaalkosten.
Dit boek gaat over relaties tussen Finland en Nederland, of beter tussen Finnen en Nederlanders, vroeger en nu. De schrijvers, die nauwe banden hebben met beide landen, hebben zich hier uitgebreid in verdiept en kwamen tijdens hun onderzoek een steeds groter aantal gedenkwaardige Fins/Nederlandse ontmoetingen, gebeurtenissen, confrontaties, vormen van samenwerking en andere interacties tegen. Hierbij zijn belangrijke en minder belangrijke, maar soms wel heel merkwaardige zaken. Het was verrassend te ontdekken dat er tussen de twee landen, die op het eerste gezicht weinig met elkaar te maken lijken te hebben, al eeuwen lang veel en vaak intensieve contacten hebben bestaan. Hierbij moet er wel rekening mee gehouden worden dat Finland van de Middeleeuwen tot 1809 onderdeel was van het Zweedse koninkrijk en vervolgens, tot de onafhankelijkheid in 1917, een autonoom groothertogdom onder de Russische tsaar.
Aangenomen kan worden dat de eerste intensieve contacten tussen Finnen en Nederlanders zijn ontstaan tijdens de Middeleeuwen, in het tijdperk van de Hanze. De havensteden Turku en Viipuri (Viborg), dat tegenwoordig in Rusland ligt, waren met de Hanze gelinieerd, en het is waarschijnlijk dat dit de eerste belangrijke ontmoetingsplaatsen waren van Finse en Nederlandse handelaren. Na het ineenstorten van de Hanze kregen in de 16e en 17e eeuw de Nederlanders zelfs een dominante positie in het Oostzeegebied en nam de handel met Finland alleen nog maar toe. De stad Helsinki werd nota bene in 1550 gesticht met het speciale doel om Nederlandse schepen aan te trekken. Ook in de volgende eeuwen bleven Nederlandse schepen, op een iets minder grote schaal, regelmatig Finse havens aandoen. Na de Finse onafhankelijkheid kwamen er in de vorige eeuw ook steeds meer Finse schepen naar Nederland. In 1926 leidde dit zelfs tot het oprichten van een Finse Zeemanskerk in Rotterdam. Tegenwoordig zijn Finland en Nederland belangrijke handelspartners binnen de Europese Unie.
Hoewel de Nederlanders van oudsher allerlei producten hebben verhandeld in Finland, is de import van hout en houtproducten uit Finland in de loop van de tijd steeds belangrijker geworden. Andersom, vanuit Nederland is de export zich sinds het begin van de vorige eeuw in belangrijke mate gaan toeleggen op tuinbouwproducten, zoals bloembollen. Maar tegenwoordig is de handel tussen beide landen erg gevarieerd en omvat een scala aan producten. Multinationals, zoals het Finse bedrijf Nokia, en de Nederlandse bedrijven Philips en Unilever, spelen hierbij ook een belangrijke rol.
Finnen en Nederlanders kunnen het over het algemeen goed met elkaar vinden. Dit is natuurlijk een veronderstelling, die niet objectief gemeten kan worden. Maar er lijkt een gevoel van verwantschap te zijn, wat misschien komt omdat, ondanks verschillen, in beide landen opvoeding, opleidingsniveau, type samenleving, omgangsvormen, etc., vergelijkbaar zijn. Een gevoel van samenhorigheid bestaat misschien ook omdat Finland en Nederland, binnen Europa, beiden tot de kleine, relatief welvarende landen behoren.
Ondanks dit gevoel een soort verre partners te zijn, blijven er ook belangrijke verschillen in de volksaard. De Finnen zijn meestal wat minder grote praters dan de Nederlanders en houden over het algemeen meer van stilte en rust, liefst in de vrije natuur, zo ver mogelijk van de bewoonde wereld. Zij hebben daar natuurlijk ook meer mogelijkheden voor in een land dat dunbevolkt is en waar, in tegenstelling tot het verstedelijkte Nederland, nog uitgestrekte bossen zijn, afgewisseld door talloze meren, variërend van kleine plasjes tot uitgestrekte watervlaktes, met ook nog eens duizenden, vaak nog onbewoonde eilanden.
Maar in navolging van een opmerking van een vooraanstaand lid van het Nederlandse koningshuis, niet zo lang geleden, kan gesteld worden dat de gemiddelde Nederlander niet bestaat en ook niet de gemiddelde Fin.
In de vorige eeuw hebben er steeds meer ontmoetingen plaats gevonden tussen Finnen en Nederlanders die niet rechtstreeks te maken hadden met het zakenleven. Dit geldt onder andere voor manifestaties op het gebied van muziek, wetenschap, kunst en sport. De wereld wordt steeds kleiner, wat bijvoorbeeld ook zijn weerslag heeft op een toename van het aantal Fins/Nederlandse huwelijken en samenlevingsverbanden. In de eerste helft van de vorige eeuw kwam dit nog maar sporadisch voor, maar tegenwoordig lijkt het de gewoonste zaak van de wereld te zijn. Het gebruik van het internet stimuleert ook in belangrijke mate een toename van de sociale contacten tussen Finnen en Nederlanders.
Door het vertalen van Finse literatuur in het Nederlands en andersom, zijn er ook steeds meer mogelijkheden om elkaars achtergronden en denkwerelden beter te begrijpen. Wat de Finse taal betreft, die helemaal niet verwant is aan het Nederlands en andere Indo-Europese talen, is het ook vermeldingswaard dat Nederlandse zeelieden er in het verleden invloed op hebben uitgeoefend en hun sporen hebben nagelaten. Er zijn nogal wat scheepstermen in het Fins, die direct zijn terug te voeren op Nederlandse wooorden.
Wij hopen dat dit boek, door middel van het belichten en uitvergroten van de Fins/Nederlandse relaties, in het verleden en nu, de wederzijdse belangstelling nog verder zal doen toenemen.
