Hoe Nederlands en/of Fins zijn we nou eigenlijk?
Social media staat er vol mee: foto’s van Finse bushaltes met twee meter ruimte tussen de wachtenden. Typisch Fins, denken we dan. Lekker direct (lees:bot) communiceren is dan weer typisch Nederlands (al kunnen de Finnen daar ook wat van!). Maar wat leren we over onze nationale culturen als we wat dieper graven? Dat en meer leerden we op 29 januari toen de MKB-groep was uitgenodigd voor een workshop over nationale culturen door Egbert Schram, CEO bij de Culture Factor.
Voorafgaand aan de workshop vulden we thuis een uitgebreide vragenlijst in; de Culture Compass. Deze test is gebaseerd op het onderzoek van Nederlandse sociaal-psycholoog Geert Hofstede. De vragenlijst test hoe wij scoren op de zes verschillende cultuurdimensies. In een notendop draaien deze dimensies om de volgende vragen:
- Hoe belangrijk vinden we een duidelijke hiërarchie in een bedrijf?
- Denken we ‘ik’ of ‘wij’? Delen we onze ongezouten mening in een vergadering of passen we onze mening aan om aan te sluiten op de mening van de baas?
- Hoe assertief zijn we om succes te behalen? Vinden we het misschien belangrijker om consensus na te jagen en te focussen op ontspanning en kwaliteit van leven?
- Hoe gaan we om met onzekerheid? Houden we graag vast aan voorspelbaarheid en structuur of nemen we de dag zoals hij komt?
- Richten we ons op lange termijn doelen of vinden we het belangrijker om op de korte termijn successen te behalen en om aan sociale verplichtingen te voldoen?
- Zijn we levensgenieters die houden van dingen vieren en impulsiviteit? Of stellen we ons bescheiden op en halen we juist trots uit zelfcontrole?
Hoe we scoren op deze dimensies laat vervolgens zien hoe wij ons verhouden tot de Nederlandse cultuur en de andere nationale culturen (waaronder de Finse natuurlijk!) waar we geïnteresseerd in waren.
Bekijk hier een korte video van het evenement, gemaakt door Jefunne Gimpel.
Opvallende inzichten
Onze individuele persoonlijkheden zijn allemaal anders, maar onze discussie liet zien dat we toch best wel Nederlands zijn. Zo delen we allerlei ervaringen die je opdoet als je voor het eerst in Finland aankomt (wat is het toch heerlijk stil op het vliegveld, zelfs als er wel veel medereizigers zijn!). En de vragen die opkomen als je hier wat langer woont en met Finnen samenwerkt (is dit een relaxte stilte of zijn ze stil omdat ze ongeïnteresseerd, ongemotiveerd of gefrustreerd zijn?).
Wat blijkt? In bijvoorbeeld een vergadering geven Nederlanders graag hun (ongezouten) mening. Maar we zijn daar maar zelden stellig in. Nee, als Nederlanders willen we veel met elkaar bespreken, samen brainstormen, na een stevige discussie van gedachten veranderen, om vervolgens gezamenlijk compromissen te sluiten. Emoties zijn hierbij welkom. Sterker nog, het laat zien dat we passie hebben voor de zaak. Als dat betekent dat we iemand tegen de borst stoten, dan is het einde niet in zicht. We zijn dan meer dan bereid om het uit te praten en eventueel onze excuses aan te bieden.
Ondanks onze overlappende behoefte aan directe communicatie, delen Finnen pas hun mening als ze daar met sterke overtuiging achterstaan. Ze nemen de tijd om eerst goed over het onderwerp van gesprek na te denken, eventueel dingen na te lezen of op te zoeken. Als ze in een werkoverleg stil zijn, dan kan dat dus betekenen dat ze nog aan het nadenken zijn. Als ze eenmaal hun mening hebben gevormd, dan stappen ze hier ook minder snel van af. In die zin zijn Finnen trotser dan Nederlanders. Een emotionele uitbarsting zien ze eerder als een teken dat je niet je eigen emoties de baas bent dan een teken van jouw toewijding. Een verhitte discussie kun je dus beter niet aangaan als je de werkrelatie goed wil houden!
Maar, zo benadrukt Egbert Schram, uiteindelijk moeten we altijd onthouden dat deze inzichten gaan over een nationale cultuur als geheel. Iemands persoonlijkheid kan hier altijd van afwijken. Zo bleek het maar net tijdens de workshop: het kan zo maar eens zijn dat iemands persoonlijke voorkeuren beter passen bij de nationale cultuur van Mongolië, Schotland, Australië, of het Caribische Sint Maarten!
Anneroos van Hardeveld
Meer info: https://www.theculturefactor.com/
Egbert gaf iedereen ook een in eigen beheer gepubliceerd boek mee (en een tweede is onderweg), dat je via Amazon kunt bestellen.
